Volkan Türleri ve Püskürme Şekillerine Göre Cinsleri

Volkan türleri ve püskürme şekillerine göre cinsleri hem yer şekillerini hem de bunun çevresindeki yaşamı derinden etkilemektedir.

Dünya üzerinde birden çok volkan söz konusudur. Elbette bunların şekli büyük bir öneme sahiptir. Bunun yanı sıra hem magma yapısı hem de bundan farklı olarak gaz miktarını da unutmamak gerekmektedir. Bundan dolayı farklı türleri vardır. Makalemizde bunları yakından tanıyabilirsiniz.

Volkan Türleri ve Püskürme Şekillerine Göre Cinsleri

Kalkan Volkanlar Nasıl Bir Yapı Gösterir?

Volkan türleri ve püskürme şekillerine göre cinsleri yazımızda ilk olarak kalkan volkanlarına bakalım. Buna göre akışkan yapıya sahip olan bazaltik lavların yayılmasının ardından ortaya çıkmaktadır. Çok geniş bir alanda söz konusudur. Bunun yanı sıra lavın her zaman düşük olan viskoziteli burada mühimdir. Çünkü patlamalar bundan dolayı çok sakin yaşanır.

Özellikle yamaç eğilimlerinin az olduğunu eklemek gerekmektedir. Bu durum görünümünün yavan olduğunu göstermektedir. Uzun süreli ve aynı zamanda tekrar eden lav akıntıları üzerinden çok kısa bir süre içinde büyümektedir. Bunun yanı sıra patlama esnasında ise hem piroklastik hem de kül gibi maddelerin çok düşük olduğunu görebilirsiniz.

Genel anlamda can kaybına yol açan bir volkan türü değildir. Çevresinde ise belli bir zaman dilimi içinde çok geniş olan platolar oluşur. Uzun bir mesafe boyunca lavların hareket etmesi mümkündür. Okyanus adalarında bunun her zaman sık olarak görülmesi söz konusudur.

Stratovolkan (Tabakalı Volkan) Hangi Özellikleriyle Öne Çıkar?

Volkan türleri ve püskürme şekillerine göre cinsleri yazımızda tabakalı olan volkan bir diğer yapıdır. Şu özellikleri öne çıkmaktadır;

1. Piroklastik ve aynı zamanda lav yapılarının üst üste olacak şekilde birikmesinin ardından karşımıza çıkmaktadır. Bundan dolayı yapısı yüksektir ve bu da konik bir görüntü anlamına gelmektedir.
2. Bunun yanı sıra çok yoğun olan magma yapısı içinde gaz miktarının yüksek olması dikkat çekmektedir.
3. Hem patlayıcı hem de şiddetli olan püskürmeleri ile öne çıkmaktadır.
4. Buna ek olarak lav akıntıları ise tabi ki burada kül yağışıyla beraber görünmektedir.

Yamaç eğimlerinin burada her zaman çok belirleyici olduğunu unutmayınız. Bazen ise patlamalar sırasında volkanik bomba olarak bilinen yapıların görünmesi mümkündür. Çevresinde verimli arazi ve tarım toprakları mevcuttur.

Kül Konisi Volkanlar Ne Şekilde Oluşur?

Volkan türleri ve püskürme şekillerine göre cinsleri yazımızda kül konisini inceleyelim. Patlayıcı püskürmelerin sonrasında görülür. Özellikle buradaki hem cüruf hem de kül birleşir. İşte bunun ardından ilgili volkanların oluşumu söz konusudur. Genellikle ölçeği diğerlerine göre çok daha küçüktür. Oldukça kısa bir zaman dilimi içinde bunun ortaya çıkması ise mümkündür.

Genel olarak tek bir püskürme dönemi öne çıkmaktadır. Her zaman yamaçlarının simetrik ve dik olduğunu da eklemek gerekmektedir. Özellikle lavdan daha çok bunun içeriğinde piroklastik madde vardır. Volkanın ağız kısmı ise açık ve belirgindir. Patlamanın tamamlanmasının ardından yeniden aktif olması söz konusu değildir. Sınırlı bir çevresel etkisi mevcuttur.

Hawai Tipi Püskürme Lav Akışını Nasıl Gerçekleştirir?

Volkan türleri ve püskürme şekillerine göre cinsleri farklılık göstermektedir. Hawai bunlardan bir diğeridir. Akışkan olarak bilinen lav burada her zaman çok sakin bir biçimde yüzeye çıkmaktadır. Bunun yanı sıra gaz içeriği sınırlı ve düşüktür. Elbette laf fışkırmalarının diğer birçok değişik volkan türüne göre çok sınırlı olduğunu her zaman eklemek şarttır.

Özellikle uzun olarak tabir edilen lav akıntılarının oluşması ise çok normaldir. Yüksek dereceli patlamalar burada hiçbir şekilde söz konusu değildir. Hem duman hem de kül miktarının düşük olduğunu asla unutmamak gerekmektedir. İlgili volkanın patlamasının ardından bunun çevresi hemen lavlarla kaplanmaz. İşte bu genellikle belli bir süre almaktadır.

Yer şekillerinin her zaman çok geniş bir alana yayılması ise bir diğer husustur. İnsanlar ve diğer tüm canlılar açısından baktığımızda büyük bir tehlike oluşturmaz. Genellikle can kaybının çok düşük olduğunu ekleyelim. Aynı zamanda kalkan volkanları ile arasında bir ilişki mevcuttur.

Volkan Türleri ve Püskürme Şekillerine Göre Cinsleri Tablosu

Vulkanian Tipi Püskürme Patlama Şiddetiyle Nasıl Tanımlanır?

Vulkanian da bunlardan birisidir. Hem gazlı hem de çok yoğun olan magma üzerinden ortaya çıkmaktadır. Bunun yanı sıra ani bir basınç boşalması şarttır. Özellikle kısa bir süre boyunca olmasına rağmen güçlü patlamaların yaşanması en temel özelliklerinden birisidir.

Buna ek olarak büyük kül bulutlarının oluşması mümkündür. Elbette buna zaman zaman volkanik bombalar eşlik etmektedir. Her zaman lav akışı olsa bile diğerlerine göre bunun daha sınırlı olduğunu eklemek gerekmektedir. Patlamalar ise ardı ardına olmaz. Genellikle belli aralıklar söz konusudur. Hava trafiği açısından baktığımızda çok büyük bir tehlike anlamına gelmektedir.

Bundan dolayı ilgili volkanın aktif hale gelmesinin ardından hava trafiği askıya alınmaktadır. Özellikle farklı birçok yerleşim alanında ise her zaman değişik tipte hasarların temel nedenlerinden birisi işte budur. Çok gürültülü bir şekilde patlar. Bu da bulunmuş olduğu yerde insanların ve canlıların panik yaşamasına neden olmaktadır.

Plinian Tipi Püskürme Atmosferi Nasıl Etkiler?

Her zaman Plinian en çok merak edilenlerin arasında yer almaktadır. Çok şiddetli bir biçimde püskürmesinden dolayı diğer tüm volkan türlerinden bu özelliği ile hemen ayrılmaktadır. Bunun yanı sıra çok zengin olan bir gaz içeriği söz konusudur. Elbette burada kül sütunlarının kilometrelerce yükselmesi bir diğer dikkat çeken detaydır. Zaten bu durum çok uzak olan mesafelerden bile görülmektedir.

Buna ek olarak iklim üzerinde her zaman geçici olan etkilerini de bilmek şarttır. Akıntı oluşturması temel özelliklerinden birisidir. Bunun yapısı ise her zaman piroklastik olarak tanımlanmaktadır. Büyük çaplı birçok yıkımın en temel nedenlerinden birisi işte bu volkan türüdür.

Özellikle hem geçmişte hem de günümüzde bunun neden olduğu birçok tarihsel felaket söz konusudur. Her zaman etkileri çok uzun bir zaman dilimi içine yayılmaktadır. İnsan yaşamı açısından ve hayvanlar bakımından baktığımızda ölümcüldür. Bundan dolayı çok büyük bir risk ve tehlike barındırdığını unutmayınız.