Ruhsal Bozuklukların Temel Sınıflandırma Cinsleri (DSM-5’e Göre)

Ruhsal bozuklukların temel sınıflandırma cinsleri kapsamında işlevsellik, süre ve hastalıkları tanımlama gibi parametreler öne çıkmaktadır.

DSM 5 dünya çapında ruhsak bozukluk hastalıklarının sınıflandırmasında temel referans kaynaklarının başında gelmektedir. Özellikle burada sadece klinik açıdan tanı koymak değil, aynı zamanda ilgili hastalıkların nedenleri ve tedavi yöntemleri de mühimdir. Makalemizi okuyarak buna dair bilgi sahibi olun.

Anksiyete Bozuklukları Nelerdir?

Anksiyete günümüzde en çok karşı karşıya kalınan problemlerin başında gelmektedir. Ruhsal bozuklukların temel sınıflandırma cinsleri kapsamında hemen buna bakalım. Hem yoğun hem de sürekli kaygı duygusu burada merkezde yer almaktadır. Temel belirti budur. Bunun yanı sıra gerginlik, endişe ve aynı zamanda korku durumu söz konusudur.

Özellikle günlük hayatı çok olumsuz bir biçimde etkilemektedir. Buna ek olarak fiziki belirtilerinin arasında ise her zaman titreme, terleme ve son olarak da çarpıntı vardır. Kaçınma davranışının zaman içinde gelişmesi söz konusudur. Bazen ise tüm bunlara panik atak eşlik etmektedir. Sosyal ortamlarda etkileri daha belirgindir.

Duygudurum Bozuklukları Ne Anlama Gelmektedir?

Ruhsal bozuklukların temel sınıflandırma cinsleri konusunda duygudurum sorununu da incelemek mühimdir. Özellikle duygusal bir durumun çok aşırı bir biçimde yaşanması burada dikkat çekmektedir. Bunun yanı sıra enerji düzeyi üzerinde farklılıklar görülmektedir. Elbette hem iştah hem de uyku düzeni bozulur. İlgi kaybının yaşanması mümkündür.

Kendilik algısı burada çok olumsuz bir biçimde etkilenmektedir. Günlük yaşam içinde kişinin performansı ise düşmektedir. Bunun yanı sıra zaman zaman çok ağır olan vakalarda buna intihar duygusu eşlik etmektedir. Tedavisi vardır fakat uzun bir süre aldığını unutmayınız.

Şizofreni Spektrumu ve Psikotik Bozukluklar Ne Demektir?

Ruhsal bozuklukların temel sınıflandırma cinsleri çerçevesinde şizofreni ve tabi ki psikotik olanları da incelemek mühimdir. Burada özellikle gerçeklik algısı üzerinde sorunlar yaşanır. Bunun yanı sıra sanrılar en temel işaretlerin içinde yer almaktadır. Bazen ise halüsinasyon görülür. Konuşma bozukluklarını da eklemek gerekmektedir.

Davranışlar belirgin bir biçimde çok düzensiz bir hale gelmektedir. Sosyal işlevsellik ise burada ciddi bir şekilde azalır. İçgörü çok düşük olmasından dolayı bunu da unutmayınız. Uzun bir süre boyuncu bunu takip etmek mantıklıdır. Gerçeklikle bağın zayıflaması da bu rahatsızlık içinde yer alır.

Travma ve Stresle İlişkili Bozukluklar Nedir?

Ruhsal bozuklukların temel sınıflandırma cinsleri ile alakalı olarak travma ve stres konusunda şunları bilmek gerekmektedir;

1. Travmatik bir olay veya aşırı derecede stres sonrasında yaşanmaktadır.
2. Bunun yanı sıra olayın yeniden yaşanması gibi bir his söz konusudur.
3. İstemsiz olan sanrılar ve özellikle kabuslar da buna eşlik etmektedir.
4. Özellikle sık bir şekilde kaçınma davranışının gelişmesi temel işaretlerden birisidir.

Elbette burada duygusal donukluk da söz konusudur. Uyku problemleri yaygın bir biçimde ortaya çıkmaktadır. Günlük yaşama dair kalite hızlı bir biçimde düşmektedir. Zaman içinde ne yazık ki şiddetli bir hale gelme ihtimali vardır. Destekleyici olarak tabir edilen tedavi burada mühimdir.

Ruhsal Bozuklukların Temel Sınıflandırma Cinsleri Tablosu

Sınıflandırma	Temel Özellik	Etki Alanı
Anksiyete Bozuklukları	Yoğun bir biçimde kaygı burada öne çıkmaktadır.	Duygusal bir etki alana sahiptir.
Duygudurum Bozuklukları	Ruh hâli değişimi elbette sık bir biçimde yaşanır.	Her zaman etki alanının duygusal olduğunu unutmayınız.
Psikotik Bozukluklar	Gerçeklik kopuşu gibi bir temel özelliği mevcuttur.	Algısal bir kategori içinde yer almaktadır.
Travma İlişkili Bozukluklar	Travma sonrası etkilerden kaynaklanır.	Duygusal olması dikkat çeken bir özelliğidir.
OKB ve İlişkili	Zorlayıcı bir düşünce yapısı söz konusudur.	Davranışsal temelli bir etkisi mevcuttur.
Kişilik Bozuklukları	Kalıcı kişilik örüntüleri burada temel nedenlerden ve özelliklerden birisidir.	Sosyal alanda etkisini net olarak görmek mümkündür.
Nörogelişimsel	Gelişimsel sapmaların sonrasında ortaya çıkmaktadır.	Bilişsel düzeyde bir etkisi söz konusudur.

 

Obsesif-Kompulsif ve İlişkili Bozukluklar Ne Anlama Gelir?

Obsesif kompulsif bozukluk da sık görülür. Genellikle çok zorlayıcı olan düşünceler burada en temel sorunlardan birisidir. Özellikle bunun ardından yoğun bir kaygı da artmaktadır. Tabi ki kaygının minimize edilmesi noktasında ise tekrar eden davranışlar yapılmaktadır.

Bunun yanı sıra zamanın çok büyük bir kısmını kişi bu döngüye harcamaktadır. Yaşam kalitesi düşerken zamanın kullanımı çok verimsiz bir hale gelmektedir. Kaygının burada giderilmesi temel kuraldır. Ancak bunun sonrasında problemin çözümü mümkündür. Ne yazık ki zaman zaman hastalar tedaviye karşı direnç göstermektedir.

Kişilik Bozuklukları Hastalık mıdır?

Ruhsal bozuklukların temel sınıflandırma cinsleri ile alakalı olarak kişilik bozukluklarını incelemek sürecin bir parçasıdır. Genel anlamda bu kavram her zaman esnek olmaktan çok uzaktır. Katıdır. Buna ek olarak davranış kalıplarının kalıcı olması ise en temel özelliklerinden birisidir. Özellikle bu durum hem duygu hem de düşünce için geçerlidir.

Elbette bundan farklı olarak erken yetişkinlik zamanında başladığını asla unutmayınız. Yani geçmişe dayalıdır. Bunun yanı sıra sosyal yaşam içinde kurulacak olan farklı ilişkilerde her zaman büyük sorunları beraberinde getirmektedir. İnsanın kendilik algısı ise burada bozulmaktadır.

Empati sorunlarının görülmesi ilgili hastalık içinde çok normaldir. Dürtü kontrolü oldukça zayıf bir hal almaktadır. Bir kişi bu tip bir probleme sahip olduğunda herhangi bir stres ile mücadele etmesi oldukça zordur. Buna dair becerisini zaman içinde kaybetmektedir. Aynı şekilde çevreye uyum sağlamadığının da altını çizelim. Tedavisi uzun sürmektedir. Genellikle bunun için psikoterapi önerilmektedir.

Nörogelişimsel Bozukluklar Nelerdir?

Ruhsal bozuklukların temel sınıflandırma cinsleri arasında son olarak nörogelişimsel problemlere bakalım. Bunların çok erken dönemde yaşanması ve ortaya çıkması en temel özelliklerden birisidir. Büyük bir kısmı çocukluk çağlarında görülmektedir. Elbette bunun birden çok örneği olmasından dolayı bunları hemen incelemek mantıklıdır.

Entelektüel yetersizlik bunlardan birisidir. Özellikle bunun en temel işareti ise düşük olan bilişsel işlevdir. Çocukluk döneminde ortaya çıkmaktadır. Hem günlük yaşamı hem de öğrenmeyi olumsuz bir biçimde etkiler. İletişim bozuklukları ise çok yaygındır. Gerek dil gerekse de konuşma konusunda görülür. Yine erken dönemde yaşanan ve sonradan devam eden problemlerden birisidir. Kişinin hem sosyal hem de akademik yaşamını etkiler.

Bunun yanı sıra Otizm ise en ciddi olanlardan birisidir. Bu erken çocukluk döneminde kendisini belli etmektedir. DEHB, özgül öğrenme bozukluğu ve aynı zamanda motor bozukluklar gibi farklı örnekleri de mevcuttur. Ciddi sorunlar olmalarından dolayı her zaman tedavisi şarttır.

Özellikle bunlardan dolayı her zaman gelişimsel basamaklarda aksamalar yaşanır. Bunun yanı sıra öğrenme ve dikkat problemleri burada çok yaygındır. Bu durum kişinin günlük hayat içinde iletişimini çok olumsuz bir biçimde etkilemektedir. Buna ek olarak akademik performans düşüşü de görülür.

Ne yazık ki bu tip rahatsızlıkların belirtiler süreklidir. Erken tanının her hastalıkta olduğu gibi burada da çok büyük bir avantaj sağladığını asla unutmamak gerekmektedir. Eğitimsel destek burada profesyonel bir bakış açısı üzerinden verilmek zorundadır. Elbette yaşam boyu süren birden çok örneği mevcuttur. Burada kişinin ailesine çok büyük işler ve sorumluluklar düşmektedir.