Kan Grupları Cinslerinin Genetik Özellikleri (AB0 Sistemi)

Kan grupları cinslerinin genetik özellikleri önem arz ederken tabi ki bunların tanımlanmasında AB0 sistemi kullanılır.

Bir kişinin kan grubu, hem babasından hem de annesinden aldığı genlerin birleşimi sonrasında tanımlanmaktadır. Özellikle bunun hayat boyunca farklılık göstermesi gibi bir durum da söz konusu değildir. Bu yazımızda kan gruplarının cinslerini ve özelliklerini sizin için inceledik.

A Kan Grubu Genetik Yapısı Nasıldır?

Birden fazla kan grubu vardır. Kan grupları cinslerinin genetik özellikleri burada öne çıktığından hemen bakalım. A grubu bunlardan birisidir. Özellikle burada alyuvarların yüzey kısmında olduğunu eklemek gerekmektedir. Genetik anlamda ise A alleli olarak bilinen bir özellik göstermektedir.

Bunun yanı sıra A kan grubuna sahip olan insanların genotipinde iki farklı opsiyon karşımıza çıkmaktadır. Bunlardan birisi A0 ve diğeri de AA şeklindedir. AA olması halinde aileden de A alleli alınması dikkat çekmektedir. AO söz konusu olduğunda burada bir 0 bir de A alleli yer almaktadır.

0 burada her zaman çekiniktir. A kan grubuna sahip olanların plazmasına baktığımızda karşımıza anti B antikorları çıkmaktadır. Bunlar her zaman B antijeni taşıyan farklı kanlara karşı savunma yapmaktadır. Genetik anlamda A grubu değişik kombinasyonların katılımı noktasında sorunsuzdur. Dünya üzerinde çok yaygın bir biçimde görülür.

B Kan Grubu Genel Özellikleri Nelerdir?

Kan grupları cinslerinin genetik özellikleri yazımızda hemen B grubuna bakalım. B antijeninin bulunmasından ötürü bu şekilde tanımlanmaktadır. Bunun yanı sıra B alleli burada tabi ki baskındır. Özellikle genotipinde iki farklı opsiyon vardır. B0 ve BB olarak bunları tanımlamak gerekmektedir.

BB genotipi burada iki ebeveyn üzerinden B alleli alınmasının ardından oluşmaktadır. Elbette yine 0 burada çekinik bir halde olmaktadır. Fenotipte görünmemesinin temel nedeni de işte budur. Anti A antikorları plazma içinde yer almaktadır. Bundan dolayı A kanı ile uyumsuzluk her zaman söz konusudur. B kan grubunun dünyanın bazı yerlerinde daha sık görülmesi mümkündür.

AB Kan Grubu Ne Anlama Gelmektedir?

Kan grupları cinslerinin genetik özellikleri tabi ki mühim bir konu olmasının yanı sıra burada öne çıkan bir diğer grup ise AB olarak bilinmektedir. Buna göre hem A hem de B antijenleri burada yer almaktadır. Bunun yanı sıra genetik anlamda ise AB tek olasılık olmasından dolayı bunu asla unutmamak şarttır.

Alleler ise A ve B şeklinde karşımıza çıkar. Eş baskın olarak tanımlanır. Bunun tıp dilindeki ismi ise kodominanttır. Tabi ki hiçbirisinin diğerine karşı tam anlamı ile baskılanması söz konusu değildir. Bundan dolayı genetik olarak eş baskınlık kavramı burada öne çıkmaktadır. Zaten bunun en iyi ve en başarılı örneklerinden birisidir.

Tabi ki diğer özellikleri ise şöyledir;

1. Her iki antijen de burada tabi ki aktif bir biçimde ifade edilmektedir. Bundan dolayı diğer kan gruplarından farklılık göstermektedir.
2. Bunun yanı sıra plazma içinde Anti B ya da anti A olarak tanımlanan antikorlar hiçbir şekilde yoktur.
3. Mevcut özellik ise tabi ki kan nakli gibi işlemlerde bir avantaj anlamına gelmektedir.
4. Buna ek olarak AB kan grubunun diğerlerine göre toplum içinde daha nadir bir biçimde görüldüğünü de unutmayınız.

Elbette tüm bunlardan farklı olarak heterozigot örneklerinden birisidir. Hatta bunun en iyi örnekleri arasında karşımıza çıkmaktadır.

Kan Grupları Cinslerinin Genetik Özellikleri Tablosu

Kan Grubu	Kan verdiği gruplar	Kan aldığı gruplar
A	Hem A hem de AB gruplarına kan vermesi söz konusudur.	0 ve A gruplarından kan almaktadır.
B	Gerek B gerekse de AB gruplarına kan vermesi mümkündür.	B ve 0 grupları her zaman B’ye kan verebilmektedir.
AB	Kan verme sadece burada AB ile sınırlıdır.	Bir sınır olmadan tüm kan gruplarından kan alması söz konusudur.
0	Tüm kan gruplarına kan vermektedir.	Sadece kendi grubundan yani 0’dan kan alır.

 

0 (Sıfır) Kan Grubu Ne Demektir?

Kan grupları cinslerinin genetik özellikleri yazımızda hemen 0 grubunun genel yapısına ve aynı zamanda özelliklerine de bakmak gerekmektedir. Burada iki farklı antijen yapısının hiçbir şekilde olmadığını bilmek şarttır. Özellikle 0 grubu içinde hem A hem de B antijeni yoktur. Bundan dolayı diğer tüm kan gruplarından işte bu özelliğinden ötürü büyük bir fark göstermektedir.

Tabi ki genetik olarak ise 00 genotipinin burada oluştuğunu unutmayınız. Özellikle burada 0 ise alleli bir şekilde tamamen çekinik olmasıyla dikkat çekmektedir. Fenotip içinde bunun ortaya çıkması noktasında her zaman hem anneden hem de babadan almak temel bir kuraldır.

Bu durum elbette 0 kan grubunun saf çekinik olarak bilinen bir özelliğini net bir biçimde göstermektedir. Bunun yanı sıra plazma içinde antikorların hem anti A hem de anti B olanları her zaman vardır. Bundan ötürü genel olarak kan nakli gibi bir işlem sırasında çok dikkatli olmak mühimdir.

Genetik anlamda bunun zaman zaman aktarım noktasında değişik sürprizlere yol açması çok normaldir. Eğer anne ve baba A ya da B olsa bile bazen çocuğun 0 olması söz konusudur. Yaygın bir kan grubu olduğunu da hemen eklemek gerekmektedir.

AB0 Sisteminde Allellerin Kalıtım Mantığı Nasıldır?

ABO sistemi global bir özelliğe sahiptir. Bunun yanı sıra dünya üzerinde kullanımı çok yaygın olmasından dolayı buna göre işlemler gerçekleştirilmektedir. Özellikle burada üç tane temel allel yer almaktadır. Yazımızın üst kısmında da ifade ettiğimiz gibi bunlar A, B ve son olarak ise 0 şeklindedir.

Özellikle hem A hem de B alleleri burada birbirine yönelik olarak eş baskındır. Bunun yanı sıra 0 ise B ve A’ya karşılık çekinik bir halde yer almaktadırlar. Burada kalıtım ise her zaman genel Mendel kurallarına uygun bir şekilde devam etmektedir. Bu da global bir sisteminin olduğunu net olarak göstermektedir.

Tabi ki her insan hem anneden hem de babadan olmak üzere birer tane allel almaktadır. Sistem zaten böyledir. Fenotip ise burada baskın olana göre kendisini göstermektedir. AB durumu her zaman eş baskınlığın en temel sonuçlarından birisi olarak karşımıza çıkmaktadır. Buna ek olarak genetik şeklinde çaprazlamanın sonrasında olası çocuk kan gruplarının başarılı bir biçimde hesaplanması mümkündür. İlgili sistem her zaman genetik eğitimde temel alınır.

Bağışıklık sisteminin nasıl tepki vereceğini kan grupları ile anlamak her zaman mümkündür. Bunun yanı sıra genetik kökenin ortaya çıkması bir diğer dikkat çeken husustur. Özellikle RH faktörünü de unutmamak şarttır. İşte bu negatif veya pozitif bir şekilde tanımlanmaktadır.

Bazen ise ilgili kan grupları üzerinden hastalık riskleri konusunda bilgi sahibi olmak mümkündür. Tabi ki beslenme ve bundan farklı olarak metabolizma hususunda verilere ulaşmak söz konusudur. Elbette tüm bunların haricinde kan bağışı potansiyelinin de öne çıkan bir husus olduğunu unutmayınız. Yani kan grupları birçok şeyin temelinde her zaman yer almaktadır.